Đề bài: Đọc “Truyện Kiều” nhà phê bình Hoài Thanh có nhận định: “Truyện Kiều là một tiếng kêu thương, một bản cáo trạng và là giấc mơ giải phóng con người quằn quại trong vũng lầy phong kiến”. Em hãy chứng minh nhận định trên.
Bài làm:
Truyện Kiều là một kiệt tác của thiên tài Nguyễn Du, là một truyện thơ vô giá trong kho tàng văn học dân tộc. Truyện giàu tính hiện thực và chứa chan lòng nhân đạo. Vì thế từ khi tác phẩm ra đời cho đến nay được mọi người yêu thích và có nhiều ý kiến bình phẩm. Khi đọc truyện Kiều nhà phê bình Hoài Thanh có ý kiến: “Truyện Kiều là một tiếng kêu thương, một bản cáo trạng, tố cáo và là một giấc mơ giải phóng của con người bị quằn quại trong vũng lầy phong kiến”. Đó là một tiếng kêu thương nói lên nỗi đau xót thương cảm của Nguyễn Du đối với Thúy Kiều, đó là một giấc mơ giải phóng con người, giấc mơ xã hội công bằng, bác ái.
Truyện Kiều trước hết là tiếng kêu đau thương, là một nhà thơ của thời đại, Nguyễn Du đã nói lên những đau khổ lầm than của con người bị chế độ đương thời đày đọa. Trong vô số nạn nhân của cuộc đời, Nguyễn Du đặc biết trân trọng xót thương số phận người phụ nữ có tài có sắc mà bạc mệnh.
Với Nguyễn Du họ là kết tinh của số kiếp bi đát, của cuộc đời bế tắc. Tiêu biể là hình ảnh Thúy Kiều, một cô gái đạt tới đỉnh cao của tài sắc vẹn toàn. Ở lứa tuổi xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê. Kiều có một sắc đẹp toàn mĩ, vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành mà tạo hóa đã ban cho:
“Kiều càng sắc sảo mặn mà
So bề tài sắc lại là phần hơn
Làn thu thủy nét xuân sơn
Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh
Một hai nghiêng nước nghiêng thành
Sắc đành đòi một tài đành họa hai”
Có sắc, Kiều còn là một cô gái có tài, thông minh hết mực tài hoa hơn người. Cầm, kì, thi, họa tài nào cũng đạt đến siêu tuyệt, cũng thành nghề.
“Thông minh vốn sẵn tính trời
Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngầm
Cung thương làu bậc ngũ âm
Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương”.
Sắc tài là như vật nhưng cuộc đời Thúy Kiều lại gặp bao nhiêu khổ cực, truân chuyên. Kiều đang phơi phới tuổi xuân xanh thì gia đình bị vu oan Kiều phải bán mình chuộc cha và em trai
“Hạt mưa sá nghĩ phận hèn
Liều đem tấc cỏ quyết đền ba xuân”
Kiều tưởng được làm vợ thiếp của Mã Giám Sinh ai ngờ bị hắn lừa dối, làm nhục, bị hắn đưa về thanh lâu. Thúy Kiều nhục nhã quá đã tự tử nhưng không chết từ đó biết bao tai họa cứ rình rập giăng bẫy trước mắt Kiều. Thân phận của Kiều như con thuyền lênh đênh giữa biển khơi, như cánh hoa tàn bị dập vùi trôi nổi giữa dòng xoáy của cuộc đời. Kiều bị lừa lọc, bị đánh đập tàn nhẫn. Kiều đã hai lần sống làm vợ khắp người ta, hai lần trở thành đầy tớ, hai lần phải tự tử và biết bao lần bị sỉ nhục.
“Hết nạn nọ đến nạn kia
Thanh lâu hai lượt, thanh y hai lần”.
Thúy Kiều hai lần chịu cảnh loạn lạc trong suốt mười lăm năm, phải chịu biết bao đắng cay tủi nhục, phải chịu bao giày vò về thể xác lẫn tinh thần. Trong bể khổ ấy Kiều cũng đã từng cố gắng vươn lên để sống nhưng mỗi lần Kiều định ngoi lên thì lại bị nhấn xuống sâu hơn đến nỗi Kiều phải thốt lên đau đớn:
“Thân lươn bao quản lấm đầu
Chút lòng trinh bạch từ nay xin chừa”
Nhiều lần lời thơ của Nguyễn Du nhói lên đau xót, muốn được chia sẻ, muốn được bảo vệ. muốn được nâng đỡ cho số kiếp hồng nhan bạc mệnh.
“Đã cho lấy chữ hồng nhan
Làm cho cho hại, cho tàn, cho cân
Đã đày vào kiếp phong trần
Sao cho sỉ nhục một lần mới thôi”
Đó chính là nỗi đau của trái tin Nguyễn Du đang chới với, đang thốt lên những lời nói của Kiều hay chính là lời nói của nhà thơ đang than cho số phận của Kiều.
“Khi tỉnh rượu lúc tàn canh
Giật mình mình lại thương mình xót xa
Mặt sao dày gió dạn sương
Thân sao thân đến thế này”
Những câu hỏi ấy cứ xoáy vào lòng người đau xót, nhức nhối ngàn năm không có lời đáp. Nguyễn Du hỏi người, hỏi mình, hỏi tất cả lịch sử đang cấu xé số kiếp con người. Tố Như đang đau khổ, đang kêu khóc cho bi kịch của cuộc đời, đó là tiếng khóc vĩ đại của đời người, là tinh thần nhân đạo của nhà thơ là cội nguồn của tiếng kêu thương. Vì thế trong xã hội ấy, cuộc đời ấy Tố Như đã sống, đã yêu và đã khóc
“Ba trăm năm Nguyễn Du đau
Ba trăm năm trái tim đau chín chiều”
Truyện Kiều còn là một bản cáo trạng bằng thơ đanh thép tố cáo xã hội đương thời. Trước hết Nguyễn Du căm ghét, khinh bỉ, tố cáo một lũ buôn thịt bán người, đại diện một xã hội đồng tiền tác oai, tác quái. Chúng chỉ biết có tiền: quan lại vì tiền mà bất chấp công lí, sai nha vì tiền mà tán tận lương tâm, mà tàn nhẫn với cha con Vương ông, Tú Bà, Mã Giám Sinh, Bạc Bà, Bạc Hạnh vì tiền mà sống bằng nghề buôn thịt bán người, Sở Khanh vì tiền mà lừa đảo phản trắc, Khuyên Ưng vì tiền mà đốt nhà, cướp người, lao vào tội ác, cả một xã hội chạy theo đồng tiền, đồng tiền đã chi phối cả xã hội.
“Trong tay đã sẵn đồng tiền
Dẫu rằng đổi trắng thay đen khó gì”
Hay
“Tiền lưng đã sẵn việc gì chẳng xong”
Nguyễn Du đã khái quát bản chất tham nhũng, pháp lí bất công của chính quyền phong kiến.
“Một ngày làm thói sai nha
Làm cho khốc hại chẳng qua vì tiền”
Trong xã hội phong kiến lúc bấy giờ đồng tiền đã thực sự trở thành tai họa đối với con người. Sống trong xã hội như vậy những kẻ bất lương tha hồ lộng hành còn những người lương thiện thì không còn chỗ tồn tại, nhất là những người phụ nữ tài sắc luôn là miếng mồi ngon để chúng sâu xé, chúng hành hạ. Đúng là đồng tiền đã lăn tròn trên lương tâm của bọn chúng, thóa mã chúng.
Bên cạnh dòng thơ tố cáo mạnh mẽ xã hội đồng tiền, con người đau đớn quằn quại vì đồng tiền thì cũng có những dòng thơ đanh thép tố cáo xã hội phong kiến đương thời. Nguyễn Du đã căm ghép khinh bỉ bọn quan lại lớn nhỏ, ghét từ đám sai nha hách dịch tàn ác đã ập đến nhà họ Vương như một lũ ruồi xanh, đến ông tổng đốc Hồ Tôn Hiến tuy nói là kinh luân gồm tài nhưng chẳng thấy cái tài nào khác ngoài cái tài phản trắc, dâm ô, bỉ ổi. Ngòi bút Nguyễn Du đã phê phán kịch liệt hắn, một tên quan tiêu biểu cho hệ thống quan lại độc ác tráo trở, chính hắn là nguyên nhân gây ra cái chết của Từ Hải.
“Hầu công quyết kế thừa cơ
Lễ tiền binh hậu khắc cờ tập xông
Kéo cờ chiêu phủ tiên phong
Lễ nghi dàn trước, bát đồng phục sau”
Giết chồng cướp vợ là bản chất tàn bạo, dâm ô của hắn đã được Nguyễn Du miêu tả bằng một nét bút biếm họa, sắc sảo lạ thường:
“Nghe càng đắm ngắm càng say
Lạ cho mặt sắt cũng ngây vì tình”
Còn bọn sai nha là lũ đầu trâu mặt ngựa, lợi dụng cơ hội để cướp bóc đánh người vô tội:
“Người nách thước kẻ tay dao
Đầu trâu mặt ngựa ào ào như sôi”
Tóm lại Truyện Kiều đã vẽ nên một bức tranh xã hội phong kiến rất chân thực có giá trị tố cáo mạnh mẽ xã hội phong kiến tàn bạo với bầy sói khủng khiếp đã đày đọa, dập vùi nhân dân lương thiện, nhất là người phụ nữ.
Mặt khác, tinh thần nhân đạo trong Truyện Kiều là một giấc mơ tự do, công lí, một giấc mơ giải phóng con người, là giấc mơ dẹp tan những bất bình, xóa sạch những bất công của xã hội phong kiến. Đó là giấc mơ Từ Hải – một nhân vật lí tưởng của nhà thơ Nguyễn Du – con người có tài năng nhân cách cao thương. Từ Hải đến với cuộc đời Kiều như một ngôi sao sáng xuất hiện trên bầu trời đen thăm thẳm bởi Từ Hải là hiện thân của tự do, cả ánh sáng cao đẹp
“Đội trời đạp đất ở đời
Họ Từ, tên Hải vốn người Việt Đông
Giang hồ quen thói vẫy vùng
Gươm đàn nửa gánh, non sông một chèo”
Từ Hải đến, đời Kiều được sống hạnh phúc, được trân trọng, được sống thực sự là người bởi con người đó bất chấp mọi kỉ cương của xã hội phong kiến:
“Chọc trời khuấy nước mặc dầu
Dọc ngang nào biết trên đầu có ai”
Từ Hải còn giúp Kiều báo ân báo oán rạch ròi để Kiều được thực hiện sự công bằng xã hội.
Từ Hải đến mang cả sức mạnh hạnh phúc, cả sự trân trọng cho Kiều, nhưng niềm hạnh phúc ấy thật ngắn ngủi vì trật tự xã hội không dung nạp Kiều cũng như Từ Hải. Tên quan mặt sắt Hồ Tôn Hiến đã lợi dụng Kiều để giết chết Từ Hải và chính hắn đã bóp nát niềm hạnh phúc đến muộn màng của Thúy Kiều. Giấc mơ tự do công lí ấy vụt đến rồi vụt tan đi như hòa vào tiếng khóc ai oán của Kiều
“Rằng Từ là đấng anh hùng
Dọc ngang trời rộng vẫy vùng biển khơi
Tin tôi nên quá nghe lời
Đem thân bách chiến làm tôi triều đình
Ngỡ rằng phú quí phụ binh
Ai ngờ một phúc tan tành thịt xương”
Thúy Kiều bị dày vò đủ đường mà chỉ có một người duy nhất dám bênh vực nàng là Từ Hải nhưng Từ Hải đã bị giết, giấc mơ của Thúy Kiều không thành. Như vậy giấc mơ tự do công lí chỉ thực hiện được khi quần chúng nhân dân cùng đứng lên đấu tranh đập tan chế độ phong kiến bất công, bất nhân, bất nghĩa.
Đúng như ý kiến của nhà phê bình Hoài Thanh nhận định: “Truyện Kiều là một tác phẩm vĩ đại, một bức tranh chân thực về nỗi đau khổ của con người dưới chế độ suy tàn và là lời phản kháng, bản cáo trạng đanh thép chống bọn thống trị đương thời. Đó là một tiếng thở dài của một tâm hồn cao cả, tiếng đập của một trái tim lớn giàu tình nhân đạo, đau xót vì số phận con người, chân thành bảo vệ phẩm giá con người”. Do tính nhân văn và giá trị nội dung của Truyện Kiều mà tác phẩm đã thấm sâu vào tâm hồn con người Việt Nam từ bao đời nay. Chúng ta sẽ mãi mãi tự hào về một tập đại thành ngôn ngữ dân tộc.

đấy là đề thi lớp 10 năm không biết
các bạn cứ coi thoải mái

wow, kiểu này là tiêu rồi xD mình mới học lớp 6 ở vn, hic, hông bít chừng nào mới viết tiếng việt hay như thế này

Ngày 22 tháng 6 năm 2009, đang online tại nhà

Woa...... nghỉ hè rồi! YEAH!!!!!!!!!!!!
Phù, mới vừa thi xong đó, mệt mún chít lun! Đề thi năm nay vừa khó vừa dễ, khó xơi là môn Toán, còn dễ nuốt là môn Văn, vậy mà mình cứ tưởng đề Văn năm nay khó lắm chứ, lúc cầm cái đề trên tay (mới được giám thị phát) là mình sướng mún khóc lun. Trúng tủ hết 4 câu đó!! Mình đây còn không dám tin vào mắt mình nữa, làm sao mà cái đề lại ra những câu mà mình đã ôn rất kĩ cả trăm ngàn lần thế này???
Hì, nói thật ra là do Mrs.Thuỷ đã dạy rồi và còn cho đề thi thử làm khó hơn nữa ấy chứ. Mấy câu này chỉ hỏi một phần mà cô cho học thôi, chứ mình học là phải gấp đôi vì sợ năm nay đề Văn người ta sẽ ra sâu hơn năm trước (năm trước đề rất là dễ đó).
Bây giờ mình chỉ sợ môn Toán thôi, khó ơi là khó lun, bài mình chắc cỡ 8 điểm là cùng àk. Lúc trước khi đi thi, mình đã kì vọng rất nhiều vào môn Toán đó, nhưng khi xong rồi thì bái bai lun, thất vọng tràn trề lênh láng. Còn 20 phút cuối trận đấu, mình - một đứa con gái rất thích học Toán nhưng lại học rất dở môn Toán - đã gỡ một bàn thua trông thấy. Ha, thật ra đó là tìm ra được đáp số cho câu 2c (câu mà đứa nào xoàng xoàng cũng bỏ), lúc đó mình mừng muốn chảy nuớc mắt luôn, nhưng trong nháp mình luôn luôn, không phải nói là chưa bao giờ làm đúng cả, mặc kệ mình cứ chép vào bài lun, lỡ cũng có ý đúng thì sao, ai bít được chứ ha?! Không hiểu lúc đó có phải ông trời thấy tội nghiệp mình suốt cả tháng nay còng lưng đi học thêm để ôn thi nên mở đường thoát cho mình không ta?? Trong lúc chép vào mình đã tìm ra được chỗ sai ở trong nháp nên đã sửa lại kịp thời và CÓ MỘT ĐÁP SỐ CỰC KÌ CHÍNH XÁC!!!! YEAH!!!!!
Bấy lâu nay mình cứ tưởng mình học Toán được hơn Văn nhưng qua kì thi thử được tổ chức tại trường (kì thi này là coi sức học của học sinh như thế nào để các thầy cô giáo dạy Toán, Văn điều chỉnh cách dạy cho phù hợp) mình mới bík là mình giỏi Văn hơn Toán nhiều, bằng chứng là mình đã đạt điểm số cao nhất trong môn Văn, cao hơn cả đứa đi thi chuyên Văn ở lớp 9/1. Nghe thấy chắc các bạn cũng không tin đâu, hạ đối thủ với điểm số: 7,75, con nhỏ chuyên Văn ấy chỉ có 7,25. Shock chưa?? PHẢI NÓI LÀ CỰC SHOCK LUÔN ẤY CHỨ???
Khi nghe cô hiểu trưởng đọc có tên mình, mình cứ tưởng là bã đọc lộn cơ, nhưng không phải, bã nhắc hai lần tên mình khi nghe tất cả học sinh khối 9 ồ lớn lên. Ai cũng quay lại nhìn mình như thể mình là sinh vật lạ vậy, lúc đó mình như đóng băng toàn thân. Có ai ngờ là một học sinh bình thường của một lớp bình thường lại là thủ khoa môn Văn trong kì thi thử cực kỳ khó nhằng đó. Mình bất chợp tỉnh lại khi bị một cú đánh vào đầu đau điếng của Mr. Trung đang nở nụ cười toe toét nhìn mình kia. Còn tụi bạn thì cứ bô bô nói làm mình chẳng nghe được rõ đứa nào nói cả, mấy đứa lớp khác nhìn mình rồi xì xào bàn tán với vẻ mặt khó chịu như thể mình cướp bồ của tụi nó không bằng, lớp 9/1 thì nhìn mình với một gương mặt...nói sao ta...uh...à gương mặt của tụi nó nói lên: "không thể tin được, làm sao có thể như vậy được chứ?" ( chắc là vậy đó!!).
Và cuối cùng mình được thưởng 50.000 của hội phụ huynh cho học sinh nào đạt điểmc cao nhất trong hai môn Toán, Văn.
Đấy, đến phút cuối thì mình vẫn gây sự chút cho mấy đứa ghét mình trong trường, mặc dù mình chả làm gì nó cả!?

Lại là ngày hôm nay

Mình đang rất thắc mắc đó là sự tồn tại của mình trên đời này có ý nghĩa gì không nữa??????
Mình thật sự rất tức giận khi thấy mẹ chỉ biết chỉ trích mình trước mặt mọi người mà không hề suy nghĩ lại xem những điều mà mẹ nói có đúng với những việc mình đã gây ra hay không?! Mẹ lúc nào cũng thế, luôn nhận mọi phần trách nhiệm dù đó có đúng hay không. Không những đối với mẹ mà còn đối với hai đứa con này nữa, mẹ biết hay không biết rõ sự việc thì mẹ luôn luôn nói với mọi người đó là lỗi của con tôi, chứ chẳng phải của ai cả.
Tại sao mẹ không thử bảo vệ hay chỉ cần nói một lời để cho người ta thấy sự việc thật ra không phải như vậy, rằng mọi việc không phải là do mình gây ra hoặc nó cũng không hoàn toàn là lỗi của mình???????????
Mẹ ơi là mẹ!! Mẹ có hiểu được tâm trạng của một đứa bị ngay cả chính mẹ mình nói ra những sai trái trước mặt mọi người? Người ta sẽ nghĩ con như thế nào, mẹ như thế nào mà để con mình làm như thế rồi còn đi nói với người ta?? Người ta nói này nọ con không sao nhưng cái chính là họ không nói con mà là nói mẹ đó??? THẬT SỰ LÀ CON KHÔNG HỀ MUỐN NGƯỜI TA CHỈ TRÍCH MẸ! HỌ KHÔNG CÓ QUYỀN ĐÓ, CHẲNG AI CÓ CÁI QUYỀN NÓI MẸ CẢ!!! MẸ CÓ HIỂU KHÔNG?????
Con cố gắng học, cố gắng thi đậu chỉ để được nhận một lời khen từ mẹ thồi nhưng mẹ có bao giờ nói với con một câu nào đâu. Con không can tâm, con biết mẹ đi làm cực khổ để có tiền cho con đóng học phí, những con điểm mà con có được cũng là nhờ mồ hôi và nước mắt của mẹ đổ ra nhưng tại sao mẹ không nhìn nhận thành quả của mẹ, nhìn nhận những nỗ lực của con để mẹ tự hào về con với bạn bè, với mọi người. Có khi nào mẹ nói với mọi người một cách tự hào về con chưa???
Còn con, con chưa nói với ai về mẹ một cách sâu sắc cả, bởi vì con biết dù có nói họ cũng đâu có hiểu được ánh mắt của mẹ, nụ cười mẹ đối với con có ý nghĩa như thế nào??? Tại sao mẹ lại cam chịu, con làm tất cả là để mẹ được tự hào, dù có nghèo hơn người ta thì mẹ cũng vẫn ngẩng cao đầu và nói rằng mẹ có một đứa con không hề thua kém ai trong chuyện học hành.
Mẹ có hiểu được những điều con làm, những thứ mà con học được từ sách vở, những con điểm mà con cố gắng đạt được tất cả cũng là vì mẹ đấy. Con có thể không mặc đồ hiệu như tụi bạn, không đi xe đạp xịn bằng tụi bạn, không có cha mẹ giàu có như tụi nó nhưng con không chịu thua tụi nó về chuyện học hành, đó là điều duy nhất mà con có thể làm được. Tụi nó có thể tự hào vì ngày nào ba mẹ tụi nó cũng cho nó tiền nhiều, cũng mua đồ đẹp cho tụi nó hoặc hàng ngày đưa đón tụi nó đi học đúng giờ, tất cả đều không sao, không sao hết. Con cũng có tiền sáng mẹ cho, đồ mẹ mua, xe đạp mẹ cho để đi học, tất cả con cũng có vậy chỉ kém hơn tụi nó về hình thức và chất lượng thôi nhưng ai quan tâm chứ?! Con không quan tâm thì cần gì người khác quan tâm. Con thua kém nó cái này nhưng về chuyện học thì không đâu mẹ.
Con là người hiểu rõ hơn ai hết đó là những gì con biết đều là tiền của mẹ làm ra đấy!
Con biết chứ, con cũng cố gắng mà nhưng tại sao mẹ lại không binh con nổi một câu trước mặt người ta chứ, mẹ coi con không quan trọng hơn ổng à?? Ổng có cho mẹ được một bữa cơm đầy đủ không hay là tự mẹ làm ra bằng chính sức lao động của mình, ổng có cho con tiền đóng học phí tháng nào không hay là mẹ còng lưng làm ra đưa cho con, ổng có bao giờ chịu mở miệng ra xin thầy cô giảm bớt học phí hay là tự con xin.
Mặc cho ổng nói khi vô thi mà làm bài không được thì nhớ đến ổng vì ổng ngày nào cũng chở con đi học ở xa tận 6 cây số thì làm bài được. Nhưng con không nghĩ vậy, con chỉ nghĩ đến mẹ, đến phút cuối cùng con nghĩ đến ánh mắt buồn rầu đầy dấu chân chim của mẹ thì con mới làm bài được. Chính mẹ là điều thúc đẩy con làm bài được, chính mẹ là người con nghĩ đến đầu tiên khi con định dù học thêm. Con sợ con sẽ không có được nụ cười của mẹ, con sẽ không được mẹ khen là giỏi, và điều con sợ nhất là mẹ sẽ sống cúi đầu với người ta vì con.
Mẹ thấy không, tất cả những điều con viết trên đây cũng đều là nghĩ đến mẹ con mới viết.
Mẹ có bao giờ cảm thấy tự hào về con gái của mình trước mặt người ta chưa???
Còn con, con lúc nào cũng thương mẹ cả, mẹ à!